หลอดลมอักเสบเรื้อรัง และถุงลมโป่งพอง
หลอดลมอักเสบเรื้อรัง หมายถึง การอักเสบของหลอดลมซึ่งเป็นอยู่เรื้อรังทำให้เยื่อบุผิวหลอดลมฝอยมีการบวมหนา และมีการหลั่งเมือก (เสมหะหรือเสลด) ออกมามากกว่าปกติ เป็นเหตุให้หลอดลมมีลักษณะตีบแคบลง ทำให้ลมหายใจเข้าออกได้ยากลำบากขึ้น โดยทั่วไปเรามักจะวินิจฉัยผู้ป่วยว่าเป็นหลอดลมอักเสบเรื้อรังต่อเมื่อผู้ป่วยมีอาการไอมีเสลดติดต่อกันทุกวันนานกว่า 6 เดือนขึ้นไป หรือเป็นอยู่อย่างน้อยปีละ 3 เดือน ติดต่อกัน 2 ปีขึ้นไป
ถุงลมโป่งพอง หมายถึง ภาวะพิการอย่างถาวรของถุงลมในปอดปกติถุงลมอยู่ปลายสุดของปอดซึ่งมีอยู่เป็นจำนวนล้านๆถุง เป็นถุงอากาศเล็กๆมีหลอดเลือดหุ้มอยู่โดยรอบเป็นที่ซึ่งเกิดการแลกเปลี่ยนอากาศ กล่าวคือ ก๊าชออกซิเจนในถุงลมซึมผ่านผนังถุงลมและหลอดเลือดเข้าไปในกระแสเลือดและก๊าชคาร์บอนไอออกไซด์ในกระแสเลือดซึมกลับออกมาในถุงลม ถุงลมที่ปกติจะมีผนังที่ยืดหยุ่นทำให้ถุงลมหดและขยายตัวได้คล้ายฟองน้ำ ซึ่งช่วยให้การแลกเปลี่ยนอากาศเป็นไปอย่างเต็มที่ส่วนผู้ป่วยที่เป็นโรคถุงลมพองจะมีผนังถุงลมที่เสียความมยืดหยุ่นและเปราะง่ายทำให้ถุงลมสูญเสียหน้าที่ในการแลกเปลี่ยนอากาศ นอกจากนี้ผนังของถุงลมที่เปราะยังมีการแตกทะลุ ทำให้ถุงลมขนาดเล็กๆหลายๆอันรวมตัวเป็นถุงลมที่โป่งพอง และพิการด้วยเหตุนี้จึงทำให้จำนวนพื้นผิวของถุงลมที่ยังทำหน้าที่ได้ทั้งหมดลดน้อยลงกว่าปกติ ทำให้ออกซิเจนเข้าสู่กระแสเลือดไปเลี้ยงร่างกายได้น้อยลง เกิดอาการเหนื่อยหอบง่าย ทั้ง 2 โรคนี้มักจะเกิดร่วมกันจนบางครั้งแยกกันไม่ออก พบในผู้ชายมากกว่าผู้หญิง หลอดลมอักเสบเรื้อรังจะพบมากในช่วงอายุ 30 - 60 ปี ส่วนถุงลมพองพบมากในช่วงอายุ 45 - 65 ปี ส่วนใหญ่จะมีประวัติสูบบุหรี่จัดมานานเป็น 10 ปีขึ้นไป หรือไม่ก็มีประวัติอยู่ในย่านที่มีอากาศเสียหรือมีอาชีพทำงานในโรงงานหรือเหมืองแร่ที่หายใจเอาสารระคายเคืองอยู่เป็นประจำ
สาเหตุ
มีความเกี่ยวข้องกับการสูบบุหรี่เป็นสำคัญ (ส่วนน้อยที่เกิดจากฝุ่นละอองหรือสารระคายเคืองต่างๆ) ทำให้หลอดลมมีการระคายเคืองขนอ่อน (Cilia) บนเยื่อบุผิวของหลอดลมเกิดการพิการไม่สามารถโบกขับเอาเสมหะที่มีเชื้อโรคและฝุ่นละอองออกมาได้ จึงทำให้เกิดการอักเสบของหลอดลมจากเชื้อโรคต่างๆเป็นประจำ ส่วนถุงลมพองมักเป็นผลแทรกซ้อน ของโรคหลอดลมอักเสบเรื้อรังนอกจากนี้ยังอาจเกิดจากภาวะโรคปอดเรื้อรังอื่นๆ เช่น หืด วัณโรค หลอดลมพอง เป็นต้น ซึ่งโรคเหล่านี้มักจะทำให้หลอดลมตีบแคบ ผู้ป่วยต้องออกแรงหายใจมากกว่าปกติ ทำให้แรงดันในปอดสูงเป็นเหตุให้ถุงลมเกิดความพิการในที่สุด
อาการ
เหนื่อยหอบง่าย สาเหตุมักเกี่ยวกับการสูบบุหรี่ ซึ่งผู้ป่วยส่วนใหญ่จะมีอาการของหลอดลมเรื้อรังก่อน และถุงลมโป่งพองเป็นผลแทรกซ้อน นอกจากนี้ยังอาจเกิดจากภาวะโรคปอดเรื้อรังอื่นๆ เช่น หืด วัณโรค เป็นต้น
การป้องกัน
- ฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่ ลดภาวะแทรกซ้อนการเป็นปอดอักเสบจากเชื้อไข้หวัดใหญ่
สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่
เคาน์เตอร์พยาบาล 2 (อายุรกรรม)
เบอร์โทรศัพท์ 0-2879-0300 ต่อ 20135 - 20137
สอบถามข้อมูลสุขภาพโทร. 1723 กด 4
 |
คณะแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ |
|
 |
|
|
