เวียนศีรษะ
โรคเวียนศีรษะ มีสาเหตุมาจากโรคต่าง ๆ ได้มากมาย ซึ่งโดยมากจะพบในผู้ป่วยที่มีอายุมากกว่า 50 ปี ซึ่งสาเหตุของความผิดปกติของร่างกายสามารถแบ่งเป็น 5 กลุ่ม ดังนี้
-
โรคเวียนศีรษะจากหินปูนในหูชั้นในเสื่อม จะพบบ่อยในผู้ป่วยที่มีประวัติการกระทบกระแทกที่ศีรษะก่อนจะเกิดอาการ ซึ่งคาดว่าเกิดจากการหลุดลอกของก้อนหินปูน ทำให้หินปูนที่แขวนลอยจะกระตุ้นประสาททรงตัวในวงแหวน ทำให้สมองรับข้อมูลผิดว่ามีการหมุนของศีรษะเนื่องจากข้อมูลดังกล่าวเชื่อมโยงไปยังระบบประสาทอัตโนมัติในสมอง นอกจากจะเวียนศีรษะแล้ว ผู้ป่วยจะรู้สึกคลื่นไส้ อาเจียน ปวดอุจจาระ ปัสสาวะ เหงื่อออกและหัวใจเต้นเร็ว
การตรวจรักษา
การวินิจฉัยโรคจะได้จากการซักประวัติ ตรวจร่างกาย มักไม่ต้องตรวจพิเศษเพิ่มเติม แพทย์อาจให้การรักษาโดยการบริหารศีรษะให้ผู้ป่วย หรืออาจให้คำแนะนำเพื่อไปฝึกปฏิบัติที่บ้าน ผู้ป่วยที่มีอาการมึนงง คลื่นไส้ อาเจียน ร่วมด้วย อาจได้รับยาที่ช่วยบรรเทาอาการในช่วงสั้น ๆ 2-4 วัน ไม่นิยมให้รับประทานยาเป็นเวลานาน ๆ เพราะยาจะกดการทำงานของสมอง ทำให้ง่วงซึมและมีผลเสียต่อการฟื้นตัวของร่างกาย โดยส่วนใหญ่โรคจะดีขึ้นและหายภายในเวลา 4-6 สัปดาห์ แต่อาจเป็นซ้ำได้ในเวลาเป็นเดือนหรือปี
-
โรคมีเนียร์ เกิดจากการคั่งของของเหลวในหูชั้นใน ข้างใดข้างหนึ่งหรือสองข้าง แล้วทำให้เกิดอาการ 3-4 อย่าง คือ มีประสาทหูเสื่อม มีเสียงดังรบกวนในหู แน่นหู ร่วมกับอาการเวียนศีรษะบ้านหมุนซ้ำ ๆ โดยอาการทั้ง 4 อาจเกิดพร้อมกัน หรือคนละช่วงเวลา อาการเวียนหมุนจะเกิดนาน 20 นาทีขึ้นไปจนถึงวัน ช่วงที่เวียนศีรษะนี้ ผู้ป่วยมักต้องนอนพัก เนื่องจากเสียการทรงตัวและมีอาการคลื่นไส้อาเจียนรุนแรง บางรายต้องเข้ารักษาตัวในโรงพยาบาล
การตรวจรักษา
แพทย์จะวินิจฉัยจากการซักประวัติ ตรวจร่างกาย ตรวจการได้ยินและเจาะเลือด อาจต้องตรวจพิเศษด้านรังสี เช่น การตรวจคลื่นสนามแม่เหล็ก (MRI) การตรวจคอมพิวเตอร์ของสมอง (CT scan) เพื่อหาดูว่ามีเนื้องอกหรือความผิดปกติอื่น ๆ ของสมองหรือไม่
-
โรคเวียนศีรษะหมุนจากประสาทหูเสื่อมเฉียบพลัน พบได้บ่อยในตอนเช้าหลังตื่นนอนมัก มีเสียงดังรบกวนในหูร่วมด้วย ประมาณครึ่งของผู้ป่วยจะมีอาการเวียนศีรษะหมุน ยังไม่ทราบสาเหตุที่แท้จริงของโรคนี้
การตรวจรักษา
แพทย์จะแนะนำให้ผู้ป่วยนอนพัก รับประทานยาหรือฉีดยา ติดตามดูอาการ และตรวจวัดการได้ยิน กรณีที่เป็นนานเกินหนึ่งถึงสองเดือนไปแล้ว การพักหรือรักษาด้วยยามักไม่ช่วยให้ดีขึ้น แต่แพทย์อาจเจาะเลือดตรวจหรือตรวจอื่น ๆ เพิ่มเติม
-
โรคเส้นประสาททรงตัวอักเสบ โรคนี้ยังไม่ทราบสาเหตุที่แน่นอนผู้ป่วยจะมีอาการเวียนศีรษะหมุนทันที แล้วค่อย ๆ ดีขึ้น โดยไม่มีอาการทางสมอง ไม่มีการเสื่อมการได้ยิน และไม่มีเสียงรบกวนในหู
การตรวจรักษา
ผู้ป่วยมักได้รับยาแก้เวียนศีรษะหรือยาลดอาการคลื่นไส้อาเจียน เมื่อผู้ป่วยเริ่มดีขึ้น ควรกระตุ้นให้มีการลุกเดิน, ขยับตัว และแนะนำให้มีการบริหารศีรษะ ตา ลำคอ และกล้ามเนื้อแขน ขา เพื่อส่งข้อมูลการเคลื่อนไหวดังกล่าวเข้าสู่สมองส่วนกลาง เป็นการเร่งให้มีการปรับตัวอย่างรวดเร็ว ผู้ป่วยจะฟื้นตัวได้เร็ว
-
อาการเวียนศีรษะหมุน ที่มีสาเหตุจากประสาทสมองส่วนกลาง เนื่องจากสมองส่วนกลางที่ควบคุมการทรงตัว โดยส่วนใหญ่อยู่ที่ก้านสมองและสมองน้อย (ซีรีเบลลัม) ความผิดปกติของบริเวณดังกล่าว จึงทำให้เกิดอาการเวียนศีรษะหมุนได้ ผู้ป่วยมักจะมีอาการร่วมอื่น ๆ ทางสมอง นอกเหนือจากอาการเวียนศีรษะ เช่น อาการปวดศีรษะ ชัก หมดสติ ชาตามใบหน้าและลำตัว อ่อนแรงของแขนและขา มีอาการเห็นภาพซ้อน กลืน พูดลำบาก เดินเซ ฯลฯ
การตรวจรักษา
การตรวจวินิจฉัยโรคอาศัยการซักประวัติ ตรวจร่างกายอย่างละเอียด และการตรวจพิเศษเพิ่มเติม เช่น การเจาะเลือด การตรวจระบบหลอดเลือดโดยการฉีดสารทึบแสง การตรวจคอมพิวเตอร์ การตรวจคลื่นสนามแม่เหล็กของสมอง ฯลฯ การดูแลรักษาจะต่างกันไปตามสาเหตุโดยมีประสาทแพทย์ และประสาทศัลยแพทย์เป็นผู้ดูแล
จะเห็นได้ว่าการดูแลรักษาอาการเวียนศีรษะ อาศัยการวินิจฉัยโรคที่ถูกต้อง ซึ่งจำเป็นที่ผู้ป่วยต้องไปพบแพทย์ เพื่อการซักประวัติและตรวจร่างกาย บางกรณีอาจตรวจพิเศษเพิ่มเติม เพื่อช่วยวินิจฉัยโรค โดยส่วนใหญ่อาการเวียนศีรษะหมุน มีสาเหตุมาจากความผิดปกติของหูชั้นใน ซึ่งการดูแลรักษาด้วยยา และการบริหารศีรษะจะได้ผลดี มีบางรายที่ต้องรักษาด้วยการผ่าตัด ส่วนน้อยของอาการเวียนศีรษะหมุนเกิดจากความผิดปกติของสมองส่วนกลาง ซึ่งการดูแลรักษา จำเป็นต้องอาศัยประสาทแพทย์ และประสาทศัลยแพทย์เป็นผู้ดูแล
สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่
เคาน์เตอร์พยาบาล 2 (อายุรกรรม)
เบอร์โทรศัพท์ 0-2879-0300 ต่อ 20135 - 20137
สอบถามข้อมูลสุขภาพโทร. 1723 กด 4
 |
คณะแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ |
|
 |
|
|
