รู้ทันเส้นเลือดขอด

เส้นเลือดขอด คืออะไร           เส้นเลือดขอด เป็นโรคของหลอดเลือดที่พบบ่อยที่สุดเป็นโรคที่หลอดเลือดดำในบริเวณใต้ผิวหนังชั้นตื้นมีการโตขยายขนาด คดเคี้ยว ซึ่งสามารถมองเห็นด้วยตาเปล่า           ทราบได้อย่างไรว่าเป็นเส้นเลือดขอด           สังเกตได้ชัดเจนเวลายืนจะเห็นเส้นเลือดโป่งออกมาสีเขียว สีแดง หรือสีม่วง ตามความรุนแรงของโรค ซึ่งจะมีอาการร่วม เช่น ปวดเมื่อย คนที่ป่วยเป็นโรคเส้นเลือดขอดส่วนใหญ่เกิดจากกรรมพันธุ์ประมาณ 50 % คนอ้วนที่มีน้ำหนักมาก ผู้สูงอายุ ผู้หญิงตั้งครรภ์ที่น้ำหนักเพิ่มขึ้นมากหรือเคยตั้งครรภ์มาหลายครั้ง ฮอร์โมนเปลี่ยนแปลง บางครั้งขึ้นอยู่กับเด็กในครรภ์ที่อาจนอนทับเส้นเลือดใหญ่ขณะอยู่ในท้อง ทำให้ระบบการไหลเวียนโลหิตไม่ดี หรือคนทำงานที่ต้องยืนตลอดเวลา ซึ่งผู้หญิงมีโอกาสเป็นมากกว่าผู้ชาย             วิธีการรักษาเส้นเลือดขอด           ผู้ป่วยเป็นโรคเส้นเลือดขอด จะมีอาการปวดตามขาซึ่งเกิดจากการมีปัญหาของเส้นเลือดดำใหญ่ ต้องทำการตรวจเช็คอย่างละเอียดด้วยการทำอัลตร้าซาวน ์ หากพบว่าเส้นเสือดดำใหญ่มีการไหลย้อนของเลือดตลอดเวลา จนทำให้เลือดไม่ไหลกลับสู่เส้นเลือดดำใหญ่ เพื่อลำเลียงสู่หัวใจ           การรักษาเส้นเลือดดำจะแบ่งเป็นการผ่าตัด และรักษาแบบคอสเมติกส์ ซึ่งวิธีการรักษาจะแตกต่างกันไปตามขนาดของเส้นเลือด ผู้ป่วยที่ไม่มีปัญหาเกี่ยวกับเส้นเลือดดำ แพทย์จะฉีดยาเข้มข้น หรือน้ำเกลือเข้มข้น เพื่อละลายเส้นเลือดความเข้มข้นของน้ำยาก็จะเพิ่มขึ้นตามขนาดของเส้นเลือดด้วยเช่นกัน เส้นเลือดขนาดเล็กอาจจะใช้เป็นน้ำเกลือเข้มข้น ซึ่งการฉีดยาต้องฉีดหลายครั้ง ระยะห่างประมาณเดือนละครั้ง เมื่อฉีดเสร็จต้องให้ใส่ถุงน่องซับพอร์ตรัดไว้ แต่บางครั้งผู้ป่วยจะมีเส้นเลือดฝอยสีแดงๆ แพทย์จะรักษาด้วยการยิงเลเซอร์ ซึ่งการยิงเลเซอร์จะไม่ใช้กับเส้นเลือดที่มีขนาดใหญ่มาก อย่างเส้นเลือดที่เป็นสีม่วง หรือสีเขียว เนื่องจากไม่ค่อยเห็นผล             หลักในการรักษาเส้นเลือดดำใหญ่           การรักษาเส้นเลือดดำขนาดใหญ่ แบ่งออกเป็น 2 ชนิด คือ การตัดเส้นเลือดออกหรือดึงออก และการปิดเส้นเลือด           สมัยก่อนจะใช้วิธีการผ่าตัด ถ้าเส้นเลือดดำข้างในรั่วด้วย ก็จะผ่าเอาเส้นเลือดออกเลย แต่ถ้าเส้นเลือดดำไม่เสียก็จะใช้การผ่าเจาะเป็นจุด แต่ปัจจุบันนี้การรักษามีความหลากหลายขึ้น เนื่องจากการผ่าตัดแบบเดิมต้องพักฟื้นในโรงพยาบาลเป็นเวลานาน ต้องดมยาสลบ บล็อกหลัง มีแผลผ่าตัด ทำให้ไม่สะดวก           ปัจจุบันการแพทย์มีความทันสมัยมากขึ้น จึงมีการพัฒนาการรักษาด้วยวิธีการยิงเลเซอร์ปิดเส้นเลือดในจุดๆ นั้น ข้อดีของการยิงเลเซอร์ คือ ไม่มีแผลผ่าตัด อาจจะมีรอยแดงบ้างเล็กน้อย รักษาเสร็จ สามารถกลับบ้านได้ทันที ไม่ต้องพักฟื้นแต่ก็มีข้อเสียเกี่ยวกับค่ารักษาที่ค่อนข้างแพง เมื่อใช้ในกรณีที่เส้นเลือดดำมีขนาดไม่ใหญ่ และไม่เสียหายมากเกิน ซึ่งในกรณีนี้แพทย์จะเปลี่ยนมารักษาด้วยการฉีดด้วยโฟม เพื่อปิดเส้นเลือด โดยจะต้องใช้การอัลตร้าซาวน์ส่องนำทางในการฉีดแต่การฉีดโฟมครั้งเดียวไม่สามารถรักษาหายเหมือนการยิงเลเซอร์ จะต้องฉีดหลายครั้ง           นอกจากนี้ยังมีการรักษาโดยการใช้คลื่นวิทยุ แต่คลื่นวิทยุอาจจะไม่ค่อยได้รับความนิยมมากในวงการแพทย์ เพราะว่าสายในการรักษามีราคาค่อนข้างแพง ซึ่งผลลัพธ์ทางการรักษาที่ค้นพบในงานวิจัยต่างๆ ไม่ได้แตกต่างกับการรักษาด้วยการยิงเลเซอร์ แต่โอกาสที่จะกลับมาเป็นอีกครั้งนั้น ก็จะมีโอกาสน้อยลง           แต่ในเร็วๆ นี้ ทางโรงพยาบาลจะนำวิธีการรักษาแบบใหม่ คือ วิธีการรักษาแบบสตรีมเวนน์ หรือการนึ่งเส้นเลือด โดยการสอดสายเข้าไป เพื่อให้น้ำปิดเส้นเลือดไว้ วิธีนี้ค่อนข้างปลอดภัย ซึ่งทางยุโรปเริ่มใช้วิธีนี้กันแล้ว และได้ผลค่อนข้างดีมีผลข้างเคียงน้อย ตอนนี้ทางโรงพยาบาลกำลังอยู่ในขั้นศึกษารายละเอียด เพื่อในอนาคตจะนำมาใช้ในการรักษาผู้ป่วย           เส้นเลือดขอดสามารถรักษาให้หายขาดได้หรือไม่           เส้นเลือดขอดเป็นโรคที่ไม่สามารถรักษาให้หายขาดได้ ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับวิธีการดำเนินชีวิต การรักษาจะทำให้เส้นเลือดขอดเก่าหายไปแต่เส้นลือดขอดใหม่ก็อาจขึ้นมาแทนอยู่เรื่อยๆ การรักษาด้วยวิธีการผ่าตัดก็ไม่ได้ผล 100 % ยังมีโอกาสกลับมาเป็นใหม่ได้ การยิงเลเซอร์ปิดเส้นเลือดก็เช่นกัน ถ้าผู้ป่วยยังมีกิจวัตรประจำวันที่มีความเสี่ยงต่อการเป็นโรคเส้นเลือดขอด โดยเฉพาะคนอ้วนที่ยืนนานๆก็มีโอกาสสูงที่จะกลับมาเป็นใหม่ หรือสร้างเส้นเลือดขอดเส้นใหม่ขึ้นมาแทนได้             วิธีการลดเส้นเลือดขอดด้วยตัวเอง           ในระยะเริ่มแรกของเส้นเลือดขอด การใส่ถุงน่องซัพพอร์ตสามารถป้องกันไม่ให้เป็นมากขึ้นในระดับหนึ่ง และรักษาอาการขาบวมจากการปวดได้ เนื่องจากการใส่ถุงน่องซัพพอร์ตจะช่วยควบคุมการไหลเวียนของเลือด ไม่ให้เลือดไหลลงมาคั่งอยู่ที่ขานานเกินไป ซึ่งถุงน่องซัพพอร์ตสามารถซื้อได้ตามร้านขายยาทั่วไป             เคล็ดลับส่วนตัวของคุณหมอในการป้องกันเส้นเลือดขอด           หลีกเลี่ยงปัจจัยเสี่ยงอื่นๆ เช่น น้ำหนักตัวที่มากเกินมาตรฐาน ในบางกรณียาคุมกำเนิดก็เป็นปัจจัยเสี่ยง คนที่จำเป็นต้องยืนเป็นเวลานานๆ ควรมีการเคลื่อนไหวเปลี่ยนอิริยาบถบ้าง และใส่ถุงน่องซัพพอร์ต ควรนอนยกขาสูง เพื่อให้เลือดไหลย้อนกลับ ก็สามารถช่วยบรรเทาอาการได้ในระดับหนึ่ง